Τι ισχύει, ποιος κλείνει, ποιος όχι — πρακτικός οδηγός για εργοδότες
Κάθε χρόνο, λίγες μέρες πριν το Πάσχα, το ίδιο ερώτημα: «Τη Μεγάλη Παρασκευή ανοίγουμε ή όχι;». Η απάντηση δεν είναι ενιαία — εξαρτάται από τον κλάδο σας, και τα λάθη μπορούν να κοστίσουν.
Η Μεγάλη Παρασκευή δεν είναι καθολική αργία για τον ιδιωτικό τομέα. Δεν είναι σαν τη Δευτέρα του Πάσχα ή την 25η Μαρτίου. Το καθεστώς της διαφέρει ανάλογα με την κατηγορία της επιχείρησής σας — και αυτός ο οδηγός εξηγεί ακριβώς πού ανήκετε.
1. Το νομοθετικό πλαίσιο
Η Μεγάλη Παρασκευή δεν περιλαμβάνεται στις υποχρεωτικές αργίες του ν.δ. 3755/1957 για τον ιδιωτικό τομέα. Η μόνη ρητή νομοθετική πρόβλεψη βρίσκεται στο άρθρο 4 παρ. 2 του Β.Δ. 748/1966 — πλέον κωδικοποιημένο στον Κώδικα Εργατικού Δικαίου (Π.Δ. 62/2025) — και αφορά αποκλειστικά τα εμπορικά καταστήματα.
Για όλες τις άλλες επιχειρήσεις, η ημέρα αυτή αποκτά χαρακτήρα αργίας μόνο εφόσον το ορίζει Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΣΣΕ), Κανονισμός Εργασίας ή έχει καθιερωθεί επιχειρησιακή συνήθεια.
2. Τρεις κατηγορίες — τρία διαφορετικά καθεστώτα
Κατηγορία Α — Εμπορικά καταστήματα: ημιαργία έως 13:00
Βάσει του άρθρου 4 παρ. 2 του Β.Δ. 748/1966, απαγορεύεται η λειτουργία των καταστημάτων και η απασχόληση μισθωτών μέχρι τη 13:00. Από τη 13:00 και μετά, λειτουργία επιτρέπεται κανονικά έως το κανονικό ωράριο λήξης.
Στην κατηγορία αυτή υπάγονται:
- Καταστήματα λιανικής (ρούχα, παπούτσια, ηλεκτρονικά, έπιπλα, βιβλία κ.λπ.)
- Σούπερ μάρκετ και παντοπωλεία
- Φαρμακεία — με εφημερίες βάσει ειδικών διατάξεων
- Κομμωτήρια και ινστιτούτα αισθητικής
- Εκθεσιακοί χώροι πώλησης οχημάτων, σκαφών κ.λπ.
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις των Εμπορικών Συλλόγων:
ΑΘΗΝΑ: Μ. Δευτέρα–Πέμπτη 09:00–21:00 | Μ. Παρασκευή 13:00–19:00 | Μ. Σάββατο 09:00–15:00 | Κυριακή & Δευτέρα Πάσχα: Κλειστά
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ: Μ. Δευτέρα–Πέμπτη 10:00–21:00 | Μ. Παρασκευή 13:00–19:00 | Μ. Σάββατο 10:00–16:00 | Κυριακή & Δευτέρα Πάσχα: Κλειστά
Σημείωση: Το τοπικό ωράριο ακολουθεί τις ανακοινώσεις των Εμπορικών Συλλόγων (ο θεσμός του Νομάρχη καταργήθηκε με τον Καλλικράτη το 2011).
Ο εργαζόμενος που απασχολείται μετά τη 13:00 αμείβεται κανονικά — δεν οφείλεται προσαύξηση αργίας για τις απογευματινές ώρες, καθώς η νόμιμη απαγόρευση έχει λήξει στη 13:00.
Κατηγορία Β — Επισιτισμός, τουρισμός, συνεχής λειτουργία: κανένας περιορισμός
Οι παρακάτω επιχειρήσεις εξαιρούνται ρητά από τους κανόνες αργίας βάσει του άρθρου 7 του Β.Δ. 748/1966 και λειτουργούν ελεύθερα καθ’ όλη την ημέρα:
- Εστιατόρια, ταβέρνες, καφέ, μπαρ, fast food
- Ξενοδοχεία και τουριστικές επιχειρήσεις
- Νοσοκομεία, κλινικές
- Βιομηχανίες συνεχούς λειτουργίας
- Μέσα μεταφοράς
Για τους εργαζόμενους σε αυτές τις επιχειρήσεις η Μεγάλη Παρασκευή είναι απλή εργάσιμη — αμείβονται κανονικά, χωρίς καμία προσαύξηση.
Κατηγορία Γ — Παροχή υπηρεσιών και λοιπές επιχειρήσεις: εξαρτάται
Λογιστικά γραφεία, δικηγορικά, αρχιτεκτονικά, γραφεία συμβούλων, τεχνικές εταιρείες και γενικά επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών δεν εμπίπτουν στην έννοια του «εμπορικού καταστήματος» κατά το Β.Δ. 748/1966. Μπορούν να λειτουργούν κανονικά από το πρωί, χωρίς κανέναν περιορισμό — εκτός αν ισχύει ένα από τα παρακάτω:
| Αιτία δέσμευσης | Αποτέλεσμα |
|---|---|
| Κλαδική ΣΣΕ που ορίζει αργία | Υποχρεωτική αργία για τους καλυπτόμενους εργαζόμενους |
| Εσωτερικός Κανονισμός Εργασίας | Υποχρεωτική αργία βάσει κανονισμού |
| Επιχειρησιακή συνήθεια (κλείνετε κάθε χρόνο) | Δεσμευτικό έθιμο — δεν αλλάζει μονομερώς |
| Τίποτα από τα παραπάνω | Κανονική εργάσιμη, κανένας περιορισμός |
Αν κλείνετε τη Μεγάλη Παρασκευή επί σειρά ετών, έχετε δημιουργήσει επιχειρησιακή συνήθεια που είναι δεσμευτική. Αν θέλετε να αλλάξετε αυτό, χρειάζεται έγκαιρη ενημέρωση του προσωπικού.
3. Συνοπτικός πίνακας κατά κλάδο
| Κλάδος | Καθεστώς Μ. Παρασκευής | Αμοιβή εργαζομένου |
|---|---|---|
| Λιανεμπόριο, σούπερ μάρκετ | Κλειστά έως 13:00 — νόμος | Κανονική από 13:00+ |
| Κομμωτήρια, αισθητική | Κλειστά έως 13:00 — νόμος | Κανονική από 13:00+ |
| Φαρμακεία | Εφημερίες — ειδικές διατάξεις | Βάσει εφημερίας |
| Εστίαση, καφέ, μπαρ | Ελεύθερη λειτουργία — εξαίρεση | Κανονική αμοιβή |
| Ξενοδοχεία, τουρισμός | Ελεύθερη λειτουργία — εξαίρεση | Κανονική αμοιβή |
| Βιομηχανία συνεχούς λειτ. | Ελεύθερη λειτουργία — εξαίρεση | Κανονική αμοιβή |
| Λογιστικά, δικηγορικά, σύμβουλοι | Κανονική εργάσιμη * | Κανονική αμοιβή |
| Λοιπές υπηρεσίες / βιοτεχνία | Κανονική εργάσιμη * | Κανονική αμοιβή |
* Εκτός αν ισχύει ΣΣΕ, Κανονισμός Εργασίας ή επιχειρησιακό έθιμο που ορίζει αργία.
4. Αμοιβές: πότε και πώς ενεργοποιείται η προσαύξηση
Η προσαύξηση αργίας δεν ισχύει αυτόματα για όλες τις επιχειρήσεις τη Μεγάλη Παρασκευή. Ενεργοποιείται μόνο όταν η επιχείρηση δεσμεύεται από αργία (ΣΣΕ/κανονισμός/έθιμο) και αποφασίζει να λειτουργήσει εκτάκτως.
Εργαζόμενος που απασχολείται σε νόμιμα αργούσα επιχείρηση που εκτάκτως ανοίγει:
- Ημερομίσθιοι: κανονικό ημερομίσθιο ΠΛΕΟΝ προσαύξηση 75% επί του νόμιμου ωρομισθίου για τις ώρες απασχόλησης.
- Μισθωτοί: προσαύξηση 75% επί του 1/25 του νόμιμου μισθού για τις ώρες απασχόλησης.
Για τον ακριβή υπολογισμό με βάση τις αποδοχές του προσωπικού σας, συμβουλευτείτε τον λογιστή σας.
Αν η Συλλογική Σύμβαση Εργασίας που σας δεσμεύει χαρακτηρίζει τη Μ. Παρασκευή ως αργία ΚΑΙ ορίζει ρητά προσαύξηση 75%, τότε αυτός ο όρος υπερισχύει ως ευνοϊκότερος — και οφείλεται ακόμα και αν η επιχείρηση ανοίγει εκτάκτως. Ελέγξτε το κείμενο της ΣΣΕ σας πριν αποφασίσετε.
Αν η επιχείρηση παραμένει κλειστή λόγω αργίας, οι εργαζόμενοι πληρώνονται κανονικά — χωρίς καμία προσαύξηση.
5. Τηλεργαζόμενοι
Κανένας διαχωρισμός. Ο Ν. 4808/2021 εξισώνει πλήρως τα δικαιώματα τηλεργαζομένων με αυτά των εργαζομένων στον χώρο της εταιρείας. Ό,τι ισχύει για τον υπάλληλο στο γραφείο ισχύει και για αυτόν που δουλεύει από το σπίτι — ίδιο ωράριο, ίδιες αποδοχές, ίδιες υποχρεώσεις.
6. Υποχρεώσεις στο Εργάνη
Για την ημέρα της Μεγάλης Παρασκευής θα πρέπει να δηλωθεί η αλλαγή ώραρίου πριν την έναρξη της βάρδιας .
7. Συχνές ερωτήσεις
Όχι. Αν η επιχείρηση αργεί, πληρώνεται κανονικά. Αν δεν αργεί, η άδεια ή ασθένεια τρέχει κανονικά — ο εργαζόμενος δεν «σπαταλά» ημέρα άδειας αν η επιχείρηση δεν λειτουργεί.
Αναλογικά επί του συμφωνημένου ωρομισθίου. Τα ίδια ποσοστά προσαύξησης ισχύουν, με μικρότερη βάση υπολογισμού. Τα δικαιώματα του part-timer είναι ισότιμα με αυτά του full-timer.
Για παλαιούς εργαζόμενους ο όρος αργίας συνεχίζει ως θεσμικός όρος. Για νέους εργαζόμενους που προσελήφθησαν μετά τη λήξη/καταγγελία, δεν υπάρχει δέσμευση και μπορείτε να τους απασχολήσετε κανονικά.
Όχι. Η Μεγάλη Παρασκευή είναι αργία για το Δημόσιο και τραπεζική αργία. ΔΟΥ, ΕΦΚΑ, τράπεζες και δημόσιες υπηρεσίες παραμένουν κλειστά — ανεξάρτητα από το τι ισχύει για την επιχείρησή σας.
Χρειάζεστε βοήθεια με τη μισθοδοσία της επιχείρησής σας;
Στο At Office αναλαμβάνουμε πλήρως τη μισθοδοσία σας — από τον σωστό υπολογισμό αμοιβών αργιών και τη διαχείριση ΣΣΕ, μέχρι τις δηλώσεις στο Εργάνη και τη συμμόρφωση με την εργατική νομοθεσία. Δεν χρειάζεται να θυμάστε κάθε λεπτομέρεια — γι’ αυτό είμαστε εδώ.
📩 Επικοινωνήστε μαζί μας →Ο παρών οδηγός έχει αποκλειστικά πληροφοριακό χαρακτήρα και δεν συνιστά νομική ή εργατολογική συμβουλή. Το εργατικό δίκαιο εφαρμόζεται διαφορετικά ανάλογα με τον κλάδο δραστηριότητας, τις ισχύουσες Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, τον Εσωτερικό Κανονισμό και τις ιδιαιτερότητες κάθε εργασιακής σχέσης. Πριν από οποιαδήποτε απόφαση που αφορά αμοιβές αργιών, ωράριο λειτουργίας ή απασχόληση προσωπικού, συνιστάται να συμβουλεύεστε τον λογιστή σας ή τον υπεύθυνο έκδοσης μισθοδοσίας της επιχείρησής σας.