Αντώνης Τσίτσης
Η απαλλαγή ΦΠΑ κινητού για επιχειρήσεις είναι ένα θέμα που δημιουργεί συχνά σύγχυση — και σοβαρά λάθη σε φορολογικούς ελέγχους. Πότε επιτρέπεται η αγορά κινητού χωρίς ΦΠΑ, τι ισχύει για τις επαναλαμβανόμενες αγορές και πώς λειτουργεί το άρθρο 39α; Αναλυτικός οδηγός από το At Office.
Απαλλαγή ΦΠΑ Κινητού: Τι Ορίζει το Άρθρο 39α
Σύμφωνα με το άρθρο 39α του Κώδικα ΦΠΑ, για ορισμένες κατηγορίες αγαθών — όπως τα κινητά τηλέφωνα — εφαρμόζεται ο μηχανισμός αντιστροφής της υποχρέωσης (reverse charge). Δηλαδή, ο προμηθευτής δεν χρεώνει ΦΠΑ κατά την πώληση, αλλά ο ΦΠΑ αποδίδεται από τον αγοραστή.
Αυτό σημαίνει ότι η απαλλαγή ΦΠΑ κινητού δεν είναι «δωρεάν» — ο ΦΠΑ απλά μεταφέρεται στον αγοραστή, ο οποίος τον αποδίδει μέσω της περιοδικής δήλωσης. Στην πράξη, για επιχειρήσεις που έχουν δικαίωμα έκπτωσης ΦΠΑ, το αποτέλεσμα είναι ουδέτερο — εκτός αν προκύψουν προβλήματα τεκμηρίωσης.
Κινητό αξίας 1.240€ (με ΦΠΑ): η επιχείρηση το αγοράζει στην καθαρή αξία των 1.000€ χωρίς χρέωση ΦΠΑ από τον προμηθευτή — εφόσον είναι εγγεγραμμένη ως αγοραστής στο μητρώο άρθρου 39α.
Πότε η Απαλλαγή ΦΠΑ Κινητού Γίνεται Πρόβλημα
Το ζήτημα εμφανίζεται όταν οι αγορές κινητών επαναλαμβάνονται μέσα στο ίδιο φορολογικό έτος — π.χ. όταν μια επιχείρηση αγοράζει 2 ή 3 συσκευές εντός έτους χωρίς να μπορεί να αποδείξει την επαγγελματική τους χρήση.
Σε φορολογικό έλεγχο, η αρχή εξετάζει αν τα κινητά πράγματι χρησιμοποιούνται από εργαζομένους ή αν πρόκειται για ιδιωτική χρήση. Αν δεν υπάρχει τεκμηρίωση, ο έλεγχος μπορεί να ακυρώσει την απαλλαγή ΦΠΑ κινητού και να επιβάλει αναδρομικές χρεώσεις.
Χωρίς έντυπο παράδοσης-παραλαβής στους εργαζομένους, ο έλεγχος μπορεί να θεωρήσει ιδιωτική χρήση των συσκευών — με αποτέλεσμα καταλογισμό ΦΠΑ και προσαυξήσεις.
Πενταετής Διακανονισμός ΦΠΑ στα Κινητά Τηλέφωνα
Τα κινητά — όπως κάθε πάγιος εξοπλισμός — υπόκεινται σε πενταετή διακανονισμό ΦΠΑ. Αν η επιχείρηση έχει ανακτήσει τον ΦΠΑ κατά την αγορά μέσω της απαλλαγής ΦΠΑ κινητού (άρθρο 39α), οφείλει να διατηρήσει τη συσκευή για τουλάχιστον 5 έτη. Αν την αντικαταστήσει νωρίτερα, πρέπει να δηλώσει τι συνέβη με την παλιά.
| Τι συμβαίνει με το παλιό κινητό | Τι απαιτείται |
|---|---|
| Πώληση σε άλλη επιχείρηση | Παραστατικό με άρθρο 39α — χωρίς διακανονισμό ΦΠΑ |
| Πώληση σε ιδιώτη | Παραστατικό με κανονικό ΦΠΑ 24% |
| Αυτοπαράδοση / ιδιωτική χρήση | Διακανονισμός ΦΠΑ για τα υπόλοιπα έτη της πενταετίας |
Παράδειγμα Διακανονισμού ΦΠΑ Κινητού
Επιχειρηματίας αγοράζει κινητό στις 18/04/2025 με εφαρμογή άρθρου 39α (απαλλαγή ΦΠΑ κινητού).
Καθαρή αξία: 1.000€ (τιμή με ΦΠΑ: 1.240€)
Καταχωρείται στο Μητρώο Παγίων και αποσβένεται εφάπαξ εντός του 2025.
Τον Μάιο 2027 αντικαθίσταται με νέο μοντέλο — έχουν περάσει 2 έτη, απομένουν 3.
Σενάριο Α — Πώληση σε άλλη επιχείρηση
Δεν γίνεται διακανονισμός ΦΠΑ. Η πώληση γίνεται με το άρθρο 39α (απαλλαγή ΦΠΑ κινητού), όπως έγινε και η αγορά.
Σενάριο Β — Πώληση σε ιδιώτη
Η πώληση υπόκειται στον κανονικό ΦΠΑ 24%. Στα 500€ τιμή πώλησης:
- Καθαρό ποσό: 403,23€
- ΦΠΑ 24%: 96,77€
Σενάριο Γ — Αυτοπαράδοση (παραμένει στον ίδιο)
Απαιτείται διακανονισμός ΦΠΑ για το υπόλοιπο της πενταετίας:
Αρχικός ΦΠΑ: 240€
Έτη που πέρασαν: 2 (2025, 2026) — Απομένουν: 3
Επιστρεφόμενος ΦΠΑ: 3/5 × 240€ = 144€
Αποδίδεται μέσω της περιοδικής δήλωσης ΦΠΑ.
Απαλλαγή ΦΠΑ Κινητού και Φορολογία Εισοδήματος
Εφόσον το πάγιο έχει αποσβεστεί πλήρως, το καθαρό ποσό της πώλησης (χωρίς ΦΠΑ) θεωρείται κέρδος από πώληση περιουσιακού στοιχείου και φορολογείται αναλόγως στη φορολογία εισοδήματος.
Η σωστή καταγραφή και τεκμηρίωση κάθε αγοράς κινητού με απαλλαγή ΦΠΑ (άρθρο 39α) είναι κρίσιμη — τόσο για την αποφυγή φορολογικών προβλημάτων όσο και για τη διατήρηση της διαφάνειας της επιχείρησης.
Πώς να Εγγραφείτε ως Αγοραστής Άρθρου 39α στην ΑΑΔΕ
Για να εφαρμόζετε νόμιμα την απαλλαγή ΦΠΑ κινητού μέσω του άρθρου 39α, πρέπει να είστε εγγεγραμμένοι στο αντίστοιχο μητρώο της ΑΑΔΕ. Η εγγραφή γίνεται ηλεκτρονικά μέσω του παρακάτω συνδέσμου:
Συχνές Ερωτήσεις για την Απαλλαγή ΦΠΑ Κινητού
Ναι, εφόσον είστε εγγεγραμμένοι στο μητρώο άρθρου 39α της ΑΑΔΕ και το κινητό χρησιμοποιείται για επαγγελματικούς σκοπούς. Απαιτείται τεκμηρίωση της επαγγελματικής χρήσης.
Δεν υπάρχει αριθμητικό όριο, αλλά κάθε αγορά πρέπει να δικαιολογείται από τις ανάγκες της επιχείρησης. Επαναλαμβανόμενες αγορές χωρίς τεκμηρίωση αυξάνουν τον κίνδυνο σε φορολογικό έλεγχο.
Έντυπο παράδοσης-παραλαβής υπογεγραμμένο από τον εργαζόμενο, καταχώρηση στο Μητρώο Παγίων, και τιμολόγιο αγοράς με εφαρμογή άρθρου 39α.
Χρειάζεστε βοήθεια με την απαλλαγή ΦΠΑ κινητού ή άλλες φορολογικές υποχρεώσεις;
Στο At Office αναλαμβάνουμε πλήρως τη φορολογική και λογιστική παρακολούθηση της επιχείρησής σας — από τον σωστό χειρισμό ΦΠΑ και παγίων μέχρι τη συμμόρφωση με τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος. Δεν χρειάζεται να θυμάστε κάθε λεπτομέρεια — γι’ αυτό είμαστε εδώ.
📩 Επικοινωνήστε μαζί μας →Ο παρών οδηγός έχει αποκλειστικά πληροφοριακό χαρακτήρα και δεν συνιστά φορολογική ή νομική συμβουλή. Η εφαρμογή των διατάξεων του Κώδικα ΦΠΑ εξαρτάται από τα ιδιαίτερα στοιχεία κάθε περίπτωσης. Πριν από οποιαδήποτε απόφαση, συνιστάται να συμβουλεύεστε τον λογιστή σας.