Αντώνης Τσίτσης
Έχεις χρόνια στο εξωτερικό. Δουλεύεις καλά, αμείβεσαι καλά — αλλά κάπου στο πίσω μέρος του μυαλού σου γυρνάει η σκέψη: «τι γίνεται φορολογικά αν γυρίσω στην Ελλάδα;»
Η επιστροφή στην Ελλάδα από το εξωτερικό δεν είναι μόνο θέμα μετακόμισης. Είναι και φορολογική απόφαση. Πρέπει να δεις πότε αλλάζει η φορολογική σου κατοικία, τι δηλώνεις στην Ελλάδα, τι αφήνεις πίσω στη χώρα που ζούσες και αν μπορείς να μπεις στο ειδικό καθεστώς του άρθρου 5Γ του ΚΦΕ.
Το άρθρο 5Γ μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να μειώσει τον φόρο εισοδήματός σου στο μισό για επτά χρόνια. Αλλά δεν είναι αυτόματο. Θέλει σωστό έλεγχο, σωστά δικαιολογητικά και σωστό χρόνο υποβολής.
Από το 2021 που μπήκε σε εφαρμογή, έχουμε χειριστεί αρκετές τέτοιες υποθέσεις στο γραφείο. Ανθρώπους που γύρισαν από Γερμανία, Αγγλία, Ολλανδία, ΗΑΕ. Μισθωτούς, ελεύθερους επαγγελματίες, στελέχη εταιρειών, ανθρώπους που δούλευαν remote και δεν ήξεραν πού πρέπει τελικά να φορολογηθούν.
Τα ερωτήματα είναι σχεδόν πάντα τα ίδια: ποιος μπορεί να μπει στο 5Γ, τι κερδίζει στην πράξη, ποια χαρτιά χρειάζονται, τι γίνεται αν έχει εργοδότη εξωτερικού και πότε πρέπει να κινηθεί.
Παρακάτω τα εξηγώ πρακτικά — όπως θα τα εξηγούσα σε πελάτη που ετοιμάζεται να γυρίσει ή έχει ήδη επιστρέψει.
Επιστροφή στην Ελλάδα από το εξωτερικό: τι αλλάζει φορολογικά
Το πρώτο που πρέπει να ξεκαθαριστεί είναι η φορολογική κατοικία. Δεν είναι απλή τυπική αλλαγή. Δεν αρκεί να αλλάξεις διεύθυνση στο taxisnet, ούτε να ανοίξεις τραπεζικό λογαριασμό στην Ελλάδα.
Αν είχες φύγει στο εξωτερικό και δεν έχεις τακτοποιήσει ακόμη τη φορολογική σου εικόνα, δες πρώτα και τον αναλυτικό οδηγό μας για την αλλαγή φορολογικής κατοικίας εξωτερικού, γιατί η επιστροφή στην Ελλάδα πρέπει να αντιμετωπιστεί σε συνέχεια της προηγούμενης φορολογικής σου κατάστασης.
Σύμφωνα με το άρθρο 4 του ν. 4172/2013, ένα φυσικό πρόσωπο θεωρείται φορολογικός κάτοικος Ελλάδας όταν:
- έχει στην Ελλάδα τη μόνιμη ή κύρια κατοικία του,
- έχει εδώ το κέντρο των ζωτικών του συμφερόντων,
- ή παραμένει στην Ελλάδα πάνω από 183 ημέρες μέσα στο ίδιο φορολογικό έτος.
Στην πράξη η ΑΑΔΕ δεν κοιτάει μόνο ένα στοιχείο. Κοιτάει συνολικά πού ζεις πραγματικά, πού βρίσκεται η οικογένειά σου, πού εργάζεσαι, από πού προκύπτει το εισόδημά σου και πού έχει μεταφερθεί το κέντρο της ζωής σου.
Μπορεί να έχεις ακόμη τραπεζικό λογαριασμό, ακίνητο ή εισόδημα στο εξωτερικό και παρ’ όλα αυτά να θεωρείσαι πλέον φορολογικός κάτοικος Ελλάδας. Το θέμα δεν είναι πού έχεις αφήσει κάτι πίσω. Το θέμα είναι πού βρίσκεται πλέον η πραγματική φορολογική σου βάση.
Τι είναι το άρθρο 5Γ — και γιατί αφορά όσους επιστρέφουν στην Ελλάδα
Το άρθρο 5Γ προστέθηκε στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος με το άρθρο 40 του ν. 4758/2020 και ισχύει για εισοδήματα από 1.1.2021 και μετά.
Ο σκοπός του είναι να κάνει πιο ελκυστική την επιστροφή στην Ελλάδα από το εξωτερικό, ειδικά για ανθρώπους που έφυγαν τα χρόνια της κρίσης και πλέον σκέφτονται να γυρίσουν για εργασία ή επαγγελματική δραστηριότητα.
Η λογική του καθεστώτος είναι απλή:
- το 50% του εισοδήματος από μισθωτή εργασία ή ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα στην Ελλάδα απαλλάσσεται από φόρο εισοδήματος,
- το υπόλοιπο 50% φορολογείται κανονικά με την κλίμακα,
- η απαλλαγή ισχύει για επτά φορολογικά έτη,
- και αφορά εισόδημα που προκύπτει στην Ελλάδα.
Αν κάποιος επιστρέψει στην Ελλάδα και πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 5Γ, δεν φορολογείται για το σύνολο του μισθού ή του καθαρού επιχειρηματικού εισοδήματός του. Φορολογείται μόνο για το 50%.
Σημαντική αλλαγή από τον ν. 5222/2025
Μέχρι τον Ιούλιο του 2025, υπήρχε μία προϋπόθεση που δημιουργούσε πολλά πρακτικά προβλήματα: η υπαγωγή στο άρθρο 5Γ συνδεόταν με την πλήρωση νέας θέσης εργασίας.
Δηλαδή, ο εργοδότης έπρεπε να βεβαιώνει ότι ο εργαζόμενος κάλυπτε νέα θέση. Αυτό σε αρκετές περιπτώσεις δυσκόλευε ανθρώπους που γύριζαν στην Ελλάδα για να ενταχθούν σε ήδη υπάρχουσες οργανικές θέσεις.
Από τις 28/07/2025, με τον ν. 5222/2025, καταργήθηκε η παρ. 6 του άρθρου 5Γ που απαιτούσε «νέα θέση εργασίας». Πλέον το καθεστώς δεν εξαρτάται από τη δημιουργία νέας θέσης.
Αυτό διευρύνει σημαντικά τον κύκλο των δικαιούχων και κάνει το άρθρο 5Γ πιο εφαρμόσιμο στην πράξη.
Αυτή η αλλαγή είναι πολύ σημαντική. Παλαιότερα, ακόμη και αν κάποιος πληρούσε όλα τα υπόλοιπα κριτήρια, μπορούσε να «κολλήσει» στην προϋπόθεση της νέας θέσης. Πλέον το βάρος πέφτει περισσότερο στη μεταφορά φορολογικής κατοικίας, στην εργασία ή δραστηριότητα στην Ελλάδα και στις υπόλοιπες βασικές προϋποθέσεις.
Νέα εξέλιξη 2026: Απόφαση Α.1138/2026
Με την απόφαση Α.1138/2026 επεκτείνεται η δυνατότητα υπαγωγής στο ευνοϊκό καθεστώς του άρθρου 5Γ και σε πρόσωπα που θα απασχοληθούν ως μισθωτοί στο Ελληνικό Δημόσιο.
Αυτό είναι ακόμη μία σημαντική εξέλιξη, γιατί διευρύνει το πεδίο εφαρμογής του καθεστώτος και σε περιπτώσεις ανθρώπων που επιστρέφουν στην Ελλάδα για να εργαστούν στον δημόσιο τομέα.
Η Α.1138/2026 ενισχύει περαιτέρω τα φορολογικά κίνητρα επαναπατρισμού, καθώς δεν περιορίζει πλέον την εφαρμογή μόνο σε ιδιωτικές επιχειρήσεις ή ατομική δραστηριότητα.
Ποιος μπορεί να υπαχθεί στο άρθρο 5Γ
Για να υπαχθεί κάποιος στο άρθρο 5Γ πρέπει να πληρούνται σωρευτικά βασικές προϋποθέσεις.
| # | Προϋπόθεση | Τι σημαίνει στην πράξη |
|---|---|---|
| 1 | Φορολογική κατοικία εξωτερικού | Δεν πρέπει να ήσουν φορολογικός κάτοικος Ελλάδας τα 5 από τα προηγούμενα 6 έτη πριν από τη μεταφορά. |
| 2 | Χώρα προέλευσης | Η μεταφορά πρέπει να γίνεται από κράτος ΕΕ/ΕΟΧ ή από χώρα με την οποία υπάρχει διοικητική συνεργασία με την Ελλάδα. |
| 3 | Εργασία ή δραστηριότητα στην Ελλάδα | Πρέπει να παρέχεις εργασία στην Ελλάδα ή να ασκείς ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα. |
| 4 | Παραμονή για τουλάχιστον 2 χρόνια | Δηλώνεις ότι θα παραμείνεις στην Ελλάδα για διετία από το πρώτο έτος υπαγωγής. |
Ποιος συνήθως καλύπτεται
- Μισθωτός που επιστρέφει από χώρα του εξωτερικού και προσλαμβάνεται στην Ελλάδα.
- Στέλεχος εταιρείας που μεταφέρει τη φορολογική του κατοικία στην Ελλάδα.
- Ελεύθερος επαγγελματίας που επιστρέφει και κάνει έναρξη ατομικής επιχείρησης.
- Remote worker που οργανώνει σωστά τη δραστηριότητά του στην Ελλάδα.
- Πρόσωπο που επιστρέφει για εργασία στον δημόσιο τομέα, σύμφωνα με τη νεότερη Α.1138/2026.
Ποιος συνήθως δεν καλύπτεται
Αν κάποιος έφυγε στο εξωτερικό για πολύ μικρό διάστημα και επιστρέφει μέσα σε ένα ή δύο χρόνια, πιθανόν να μην καλύπτει την προϋπόθεση της προηγούμενης φορολογικής κατοικίας.
Επίσης, αν κάποιος εργάζεται αποκλειστικά για πελάτες του εξωτερικού χωρίς σωστή δομή δραστηριότητας στην Ελλάδα, χρειάζεται προσεκτικός έλεγχος. Δεν αρκεί απλώς να ζει στην Ελλάδα και να κόβει τιμολόγια ή να πληρώνεται από έξω χωρίς οργάνωση.
Η remote εργασία είναι από τις πιο συχνές περιπτώσεις που θέλουν προσοχή. Άλλο εργάζομαι από Ελλάδα για εταιρεία εξωτερικού και άλλο έχω σωστά οργανωμένη φορολογική και επαγγελματική παρουσία στην Ελλάδα. Κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά.
Τι κερδίζεις στην πράξη — παραδείγματα με νούμερα
Παράδειγμα 1: Μισθωτός που επιστρέφει από Γερμανία
Ένας εργαζόμενος επιστρέφει από τη Γερμανία και αναλαμβάνει θέση σε ελληνική εταιρεία με ετήσιες καθαρές αποδοχές 42.000 ευρώ.
Χωρίς το άρθρο 5Γ, ολόκληρο το εισόδημα θα φορολογούνταν με τις γενικές διατάξεις.
Με το άρθρο 5Γ, φορολογείται μόνο το 50%, δηλαδή τα 21.000 ευρώ. Το υπόλοιπο 50% απαλλάσσεται από φόρο εισοδήματος.
Σε ετήσια βάση, η διαφορά στον φόρο μπορεί να είναι σημαντική. Σε ορίζοντα επταετίας, το όφελος μπορεί να φτάσει σε πολύ υψηλά ποσά.
Στο συγκεκριμένο παράδειγμα, μόνο για το 2026, η φορολογική ελάφρυνση θα ήταν περίπου 6.520 ευρώ για φορολογούμενο χωρίς τέκνα.
Παράδειγμα 2: Ελεύθερος επαγγελματίας που επιστρέφει από Αγγλία
Ένας προγραμματιστής επιστρέφει από το Λονδίνο, κάνει έναρξη ατομικής επιχείρησης στην Ελλάδα και εμφανίζει καθαρό εισόδημα 35.000 ευρώ.
Με την υπαγωγή στο άρθρο 5Γ, το 50% του εισοδήματος απαλλάσσεται. Άρα η φορολογική επιβάρυνση υπολογίζεται ουσιαστικά πάνω στο μισό εισόδημα.
Αυτό μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά στην απόφαση επιστροφής, ειδικά για ανθρώπους που είχαν υψηλότερα εισοδήματα στο εξωτερικό και φοβούνται ότι η επιστροφή στην Ελλάδα θα τους επιβαρύνει φορολογικά.
Στο συγκεκριμένο παράδειγμα, μόνο για το 2026, η φορολογική ελάφρυνση θα ήταν περίπου 4.800 ευρώ για φορολογούμενο χωρίς τέκνα.
Τα παραδείγματα είναι ενδεικτικά. Ο τελικός φόρος εξαρτάται από τη συνολική εικόνα του φορολογούμενου, τα λοιπά εισοδήματα και τις ισχύουσες φορολογικές διατάξεις.
Απαλλαγή και από τεκμήρια κατοικίας και αυτοκινήτου
Ένα σημείο που αρκετοί δεν γνωρίζουν είναι ότι το άρθρο 5Γ δεν δίνει μόνο απαλλαγή στο εισόδημα.
Για την περίοδο υπαγωγής, προβλέπεται επίσης απαλλαγή από την ετήσια αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει από κατοικία και επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αν κάποιος επιστρέψει στην Ελλάδα, νοικιάσει ή αγοράσει κατοικία και αποκτήσει αυτοκίνητο, δεν θα βρεθεί τόσο εύκολα αντιμέτωπος με τεκμαρτή φορολόγηση λόγω κατοικίας ή ΙΧ για το διάστημα υπαγωγής.
Για περιπτώσεις όπου υπάρχει ήδη θέμα τεκμηρίων ή διαφορά τεκμαρτού εισοδήματος, χρήσιμος είναι και ο οδηγός μας για την ανάλωση κεφαλαίου, γιατί σε αρκετές δηλώσεις η σωστή κάλυψη τεκμηρίων κάνει μεγάλη διαφορά.
Για κάποιον που ξεκινά ξανά τη ζωή του στην Ελλάδα, η απαλλαγή από τεκμήρια κατοικίας και αυτοκινήτου μπορεί να είναι εξίσου σημαντική με την απαλλαγή του 50% στο εισόδημα.
Πώς γίνεται η αίτηση στο άρθρο 5Γ
Η αίτηση γίνεται ψηφιακά μέσω της ειδικής εφαρμογής της ΑΑΔΕ στο myAADE. Μπορεί να υποβληθεί είτε από τον ίδιο τον φορολογούμενο είτε από εξουσιοδοτημένο λογιστή.
Στην πράξη, για τις περισσότερες υποθέσεις είναι προτιμότερο να προηγηθεί έλεγχος πριν την αίτηση. Ο λόγος είναι απλός: αν λείπει βασικό δικαιολογητικό ή δεν είναι σωστά επικαιροποιημένα τα στοιχεία στο μητρώο, η διαδικασία μπορεί να καθυστερήσει ή να μπλοκάρει.
Βασικά δικαιολογητικά για μισθωτούς
- Σύμβαση εργασίας.
- Αναγγελία πρόσληψης.
- Στοιχεία εργοδότη.
- Αριθμός φορολογικής ταυτοποίησης στη χώρα προέλευσης.
- Πλήρης διεύθυνση κατοικίας στην αλλοδαπή.
- Υπεύθυνη δήλωση παραμονής στην Ελλάδα για διετία.
Βασικά δικαιολογητικά για ατομική επιχείρηση
- Βεβαίωση έναρξης εργασιών ατομικής επιχείρησης.
- ΑΦΤ χώρας προέλευσης.
- Διεύθυνση κατοικίας στην αλλοδαπή.
- Υπεύθυνη δήλωση παραμονής στην Ελλάδα για διετία.
Το συχνότερο πρακτικό πρόβλημα δεν είναι η ίδια η αίτηση. Είναι τα στοιχεία που προηγούνται: λάθος διεύθυνση, μη επικαιροποιημένο μητρώο, έλλειψη αλλοδαπού ΑΦΤ, ασαφής εργασιακή σχέση ή έγγραφα χωρίς σωστή μορφή.
Προθεσμίες: πότε πρέπει να κινηθείς
Οι προθεσμίες έχουν μεγάλη σημασία. Αν καθυστερήσεις, μπορεί να χάσεις έτος υπαγωγής.
| Πότε ξεκινάς εργασία ή δραστηριότητα | Προθεσμία αίτησης | Για ποιο έτος εξετάζεται |
|---|---|---|
| Μέχρι 2 Ιουλίου του έτους | Έως 31 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους | Για το ίδιο φορολογικό έτος |
| Μετά την 2η Ιουλίου | Έως 31 Δεκεμβρίου του επόμενου έτους | Για το επόμενο φορολογικό έτος |
Αν επιστρέψεις στην Ελλάδα, ξεκινήσεις εργασία και αφήσεις την αίτηση για αργότερα, μπορεί να χάσεις μέρος του φορολογικού οφέλους. Το 5Γ δεν λειτουργεί σαν κάτι που το θυμόμαστε όταν έρθει η δήλωση. Θέλει σχεδιασμό από την αρχή.
Τι γίνεται αν αλλάξεις εργοδότη ή σταματήσεις να εργάζεσαι
Αν έχεις υπαχθεί στο άρθρο 5Γ και αλλάξεις εργοδότη, πρέπει να ενημερώσεις τη φορολογική διοίκηση μέσω της ψηφιακής εφαρμογής.
Η υπαγωγή μπορεί να συνεχιστεί για τα έτη που απομένουν μέχρι τη συμπλήρωση της επταετίας, εφόσον εξακολουθούν να πληρούνται οι προϋποθέσεις.
Αν σταματήσεις να εργάζεσαι ή διακόψεις την ατομική δραστηριότητα, υπάρχει χρονικό περιθώριο 12 μηνών για νέα εργασιακή σχέση ή νέα έναρξη δραστηριότητας, ώστε να διατηρηθεί η υπαγωγή.
Μπορεί να συνδυαστεί με άλλα ειδικά καθεστώτα;
Ναι, υπό προϋποθέσεις. Το άρθρο 5Γ μπορεί να συνυπάρξει με τα άρθρα 5Α ή 5Β, εφόσον πληρούνται ξεχωριστά οι όροι κάθε καθεστώτος.
Αυτές οι περιπτώσεις είναι πιο σύνθετες και δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται πρόχειρα. Θέλουν φορολογικό σχεδιασμό πριν από την υποβολή της αίτησης.
Τα πιο συχνά λάθη που βλέπουμε στην πράξη
1. Επιστροφή στην Ελλάδα χωρίς έλεγχο φορολογικής κατοικίας
Κάποιος επιστρέφει, ξεκινά εργασία, νοικιάζει σπίτι και θεωρεί ότι όλα θα τακτοποιηθούν στη δήλωση. Αυτό είναι λάθος. Η φορολογική κατοικία πρέπει να αντιμετωπιστεί από την αρχή.
2. Καθυστέρηση στην αίτηση του άρθρου 5Γ
Η καθυστέρηση μπορεί να κοστίσει πραγματικά χρήματα. Αν χαθεί έτος υπαγωγής, δεν αναπληρώνεται εύκολα.
3. Λάθος αντιμετώπιση remote εργασίας
Το ότι εργάζεσαι για εταιρεία εξωτερικού δεν σημαίνει αυτόματα ότι παραμένεις φορολογικός κάτοικος εξωτερικού. Αν ζεις στην Ελλάδα, το θέμα θέλει ξεχωριστό έλεγχο.
4. Ατελή δικαιολογητικά
Πιστοποιητικά, μεταφράσεις, συμβάσεις και στοιχεία αλλοδαπής πρέπει να είναι σωστά. Μικρές λεπτομέρειες μπορούν να δημιουργήσουν μεγάλη καθυστέρηση.
Η πιο καθαρή υπόθεση είναι αυτή που οργανώνεται πριν την επιστροφή. Όταν ο φορολογούμενος μας μιλήσει αφού έχει ήδη γυρίσει, έχει πιάσει δουλειά, έχει αλλάξει διεύθυνση και έχει αφήσει εκκρεμότητες στο εξωτερικό, χρειάζεται περισσότερη δουλειά για να μπει η εικόνα σε τάξη.
Αν θέλεις να δεις συνολικά πώς μπορούμε να σε βοηθήσουμε ως ιδιώτη φορολογούμενο, μπορείς να δεις και τις λογιστικές υπηρεσίες ιδιωτών πριν επικοινωνήσεις μαζί μας.
Συχνές ερωτήσεις
Εξαρτάται από το πότε επέστρεψες, πότε ξεκίνησες εργασία ή δραστηριότητα και αν τηρούνται οι προθεσμίες. Ακόμη και αν έχει χαθεί ένα έτος, μπορεί να υπάρχει δυνατότητα υπαγωγής για τα επόμενα.
Ναι, μετά την αλλαγή του ν. 5222/2025 η προϋπόθεση της νέας θέσης εργασίας έχει καταργηθεί. Αυτό κάνει το καθεστώς πολύ πιο ευέλικτο.
Δεν υπάρχει μία απάντηση για όλες τις περιπτώσεις. Εξετάζεται η φορολογική κατοικία, η χώρα εργοδότη, αν υπάρχει μόνιμη εγκατάσταση, αν απαιτείται ατομική δραστηριότητα και πώς δηλώνεται το εισόδημα.
Ναι, μπορεί να ισχύσει και για ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα στην Ελλάδα, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις και έχει γίνει σωστή έναρξη εργασιών.
Η υπαγωγή στο άρθρο 5Γ διαρκεί επτά φορολογικά έτη και δεν παρατείνεται πέρα από αυτά.
Όχι απαραίτητα. Πρέπει όμως να ενημερωθεί η ΑΑΔΕ και να εκδοθεί νέα απόφαση ή συνέχιση υπαγωγής, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις.
Σκέφτεσαι να επιστρέψεις στην Ελλάδα;
Στο At Office αναλαμβάνουμε τον έλεγχο προϋποθέσεων, τη μεταφορά φορολογικής κατοικίας, την υπαγωγή στο άρθρο 5Γ και τον φορολογικό σχεδιασμό για όσους επιστρέφουν από το εξωτερικό. Αν υπάρχει όφελος, θα το αξιοποιήσουμε. Αν υπάρχει κίνδυνος, θα το ξέρεις πριν κάνεις την κίνηση.
📩 Επικοινωνήστε μαζί μας →Ο παρών οδηγός έχει αποκλειστικά πληροφοριακό χαρακτήρα και δεν συνιστά νομική, φορολογική ή εργατολογική συμβουλή. Η νομοθεσία εφαρμόζεται διαφορετικά ανάλογα με την περίπτωση, τη χώρα προέλευσης, τη μορφή εργασίας και τις ιδιαιτερότητες κάθε φορολογούμενου. Πριν από οποιαδήποτε απόφαση, συνιστάται να συμβουλεύεστε τον λογιστή σας.