Ένα φαινόμενο που συναντάται συχνά στην πράξη: οι επαναλαμβανόμενες αγορές κινητών με άρθρο 39α. Τι ισχύει, ποιοι οι κίνδυνοι και πώς να προστατευτείτε.
Τι προβλέπει το άρθρο 39α ΦΠΑ;
Σύμφωνα με το άρθρο 39α, για ορισμένες κατηγορίες αγαθών — όπως τα κινητά τηλέφωνα — εφαρμόζεται ο μηχανισμός αντιστροφής της υποχρέωσης (reverse charge). Δηλαδή, ο προμηθευτής δεν χρεώνει ΦΠΑ κατά την πώληση, αλλά ο ΦΠΑ αποδίδεται από τον αγοραστή.
Αν ένα κινητό έχει αξία 1.240€, ο επιχειρηματίας το αγοράζει χωρίς ΦΠΑ, δηλαδή στην καθαρή αξία των 1.000€, εφόσον είναι υπόχρεος σε ΦΠΑ.
Πού εντοπίζεται το πρόβλημα;
Το ζήτημα προκύπτει όταν οι αγορές αυτές επαναλαμβάνονται μέσα στο ίδιο φορολογικό έτος — π.χ. όταν ένας επιχειρηματίας αγοράζει 2 ή 3 κινητά τηλέφωνα μέσα σε ένα έτος.
Σε περίπτωση φορολογικού ελέγχου, θα πρέπει να μπορεί να τεκμηριώσει τη χρήση των συσκευών. Αν δεν απασχολεί προσωπικό ή δεν μπορεί να αποδείξει ότι τα τηλέφωνα παραδόθηκαν σε εργαζομένους, τότε ενδέχεται να θεωρηθεί ότι χρησιμοποιούνται για ιδιωτική χρήση.
Χωρίς έντυπο παράδοσης-παραλαβής στους εργαζομένους, ο έλεγχος μπορεί να θεωρήσει ιδιωτική χρήση των συσκευών — με αποτέλεσμα καταλογισμό ΦΠΑ και προσαυξήσεις.
Υποχρέωση διακανονισμού ΦΠΑ
Τα κινητά — όπως και κάθε πάγιος εξοπλισμός — υπόκεινται σε πενταετή διακανονισμό ΦΠΑ. Δηλαδή, αν η επιχείρηση έχει ανακτήσει τον ΦΠΑ κατά την αγορά, είναι υποχρεωμένη να διατηρήσει το κινητό για τουλάχιστον 5 έτη. Αν το αντικαταστήσει νωρίτερα, πρέπει να δηλώσει τι συνέβη με το παλιό.
| Τι συμβαίνει με το παλιό κινητό | Τι απαιτείται |
|---|---|
| Πώληση σε άλλη επιχείρηση | Παραστατικό με άρθρο 39α — χωρίς διακανονισμό ΦΠΑ |
| Πώληση σε ιδιώτη | Παραστατικό με κανονικό ΦΠΑ 24% |
| Αυτοπαράδοση / ιδιωτική χρήση | Διακανονισμός ΦΠΑ για τα υπόλοιπα έτη της πενταετίας |
Παράδειγμα για καλύτερη κατανόηση
Επιχειρηματίας αγοράζει κινητό στις 18/04/2025 με εφαρμογή άρθρου 39α.
Καθαρή αξία: 1.000€ (τιμή με ΦΠΑ: 1.240€)
Καταχωρείται στο Μητρώο Παγίων και αποσβένεται εφάπαξ εντός του 2025.
Τον Μάιο 2027 αντικαθίσταται με νέο μοντέλο — έχουν περάσει 2 έτη, απομένουν 3.
Σενάριο Α — Πώληση σε άλλη επιχείρηση
Δεν γίνεται διακανονισμός ΦΠΑ. Η πώληση γίνεται με το άρθρο 39α (χωρίς ΦΠΑ), όπως έγινε και η αγορά.
Σενάριο Β — Πώληση σε ιδιώτη
Η πώληση υπόκειται στον κανονικό ΦΠΑ 24%. Στα 500€ τιμή πώλησης:
- Καθαρό ποσό: 403,23€
- ΦΠΑ 24%: 96,77€
Σενάριο Γ — Αυτοπαράδοση (παραμένει στον ίδιο)
Απαιτείται διακανονισμός ΦΠΑ για το υπόλοιπο της πενταετίας:
Αρχικός ΦΠΑ: 240€
Έτη που πέρασαν: 2 (2025, 2026) — Απομένουν: 3
Επιστρεφόμενος ΦΠΑ: 3/5 × 240€ = 144€
Αποδίδεται μέσω της περιοδικής δήλωσης ΦΠΑ.
Σημείωση για τη φορολογία εισοδήματος
Εφόσον το πάγιο έχει αποσβεστεί πλήρως, το καθαρό ποσό της πώλησης (χωρίς ΦΠΑ) θεωρείται κέρδος από πώληση περιουσιακού στοιχείου και φορολογείται αναλόγως.
Η σωστή καταγραφή και αιτιολόγηση των επαγγελματικών αγορών είναι κρίσιμη — τόσο για την αποφυγή φορολογικών προβλημάτων όσο και για τη διατήρηση της διαφάνειας της επιχείρησης.
Για την εγγραφή σας ως αγοραστής στο μητρώο άρθρου 39α παρ. 5 της ΑΑΔΕ, ακολουθήστε τον παρακάτω σύνδεσμο:
Χρειάζεστε βοήθεια με τη φορολογία της επιχείρησής σας;
Στο At Office αναλαμβάνουμε πλήρως τη φορολογική και λογιστική παρακολούθηση της επιχείρησής σας — από τον σωστό χειρισμό ΦΠΑ και παγίων μέχρι τη συμμόρφωση με τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος. Δεν χρειάζεται να θυμάστε κάθε λεπτομέρεια — γι’ αυτό είμαστε εδώ.
📩 Επικοινωνήστε μαζί μας →Ο παρών οδηγός έχει αποκλειστικά πληροφοριακό χαρακτήρα και δεν συνιστά φορολογική ή νομική συμβουλή. Η εφαρμογή των διατάξεων του Κώδικα ΦΠΑ εξαρτάται από τα ιδιαίτερα στοιχεία κάθε περίπτωσης. Πριν από οποιαδήποτε απόφαση, συνιστάται να συμβουλεύεστε τον λογιστή σας.